khí khái

Học thuật

Thân thiện

Anh ấy khí khái từ chối món quà không chính đáng.

Định nghĩa

Danh từ:
- Phẩm chất cứng cỏi, tự trọng, không chịu khuất phục hoặc lệ thuộc vào người khác: "Khí khái" chỉ phẩm giá và tinh thần kiên cường của một người, luôn giữ vững lập trường và không dễ dàng chấp nhận sự thương hại, ban ơn hay áp đặt từ người khác.

Ví dụ sử dụng

Danh từ:
- Anh ta là người đầy khí khái, chẳng bao giờ chịu nhận sự giúp đỡ nếu cảm thấy đó là lòng thương hại. (Anh ấy là người đầy khí khái, chẳng bao giờ chịu nhận sự giúp đỡ nếu cảm thấy đó là lòng thương hại.)
- Dù nghèo khó nhưng bà ấy sống rất có khí khái, không bao giờ đi xin xỏ ai. (Dù nghèo khó nhưng bà ấy sống rất có khí khái, không bao giờ đi xin xỏ ai.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Sống có khí khái": sống một cách đường hoàng, tự trọng, không cúi đầu trước hoàn cảnh hay kẻ mạnh.
- Ông cụ dạy con cháu phải biết sống có khí khái, dẫu có chết cũng không được hèn. (Ông cụ dạy con cháu phải biết sống có khí khái, dẫu có chết cũng không được hèn.)
"Khí khái của kẻ sĩ": phẩm chất cao quý, khảng khái của người trí thức, coi trọng danh tiết và lẽ phải.
- Câu chuyện về khí khái của kẻ sĩ ngày xưa vẫn còn được lưu truyền mãi. (Câu chuyện về khí khái của kẻ sĩ ngày xưa vẫn còn được lưu truyền mãi.)

Biến thể và từ gần giống

Khảng khái (tính từ): có tinh thần mạnh mẽ, dám nói dám làm vì lẽ phải, thường dùng trong văn cảnh hào hiệp, nghĩa hiệp.
- Lời nói khảng khái của ông khiến mọi người nể phục. (Lời nói khảng khái của ông khiến mọi người nể phục.)
Khí tiết (danh từ): khí phách và tiết tháo (lòng trung thành, sự trong sạch) của một người, thường dùng trong bối cảnh lịch sử, chính trị.
- Vị tướng giữ vững khí tiết đến hơi thở cuối cùng. (Vị tướng giữ vững khí tiết đến hơi thở cuối cùng.)

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa

Hèn hạ: đê tiện, không có lòng tự trọng.
Nhu nhược: yếu đuối, thiếu ý chí, dễ dàng chịu thua hoặc nghe theo người khác.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

"Giấy rách phải giữ lấy lề": Dù trong hoàn cảnh khó khăn, túng thiếu vẫn phải giữ gìn phẩm giá, đạo đức (thể hiện tinh thần khí khái).
- Câu tục ngữ "Giấy rách phải giữ lấy lề" khuyên người ta dù nghèo cũng phải sống có khí khái. (Câu tục ngữ "Giấy rách phải giữ lấy lề" khuyên người ta dù nghèo cũng phải sống có khí khái.)
"Đói cho sạch, rách cho thơm": Dù đói nghèo, thiếu thốn vẫn phải giữ cho trong sạch, danh giá (cùng thể hiện lối sống có khí khái).
- Cụ thường nhắc câu "Đói cho sạch, rách cho thơm" như một lời răn dạy về lòng tự trọng và khí khái. (Cụ thường nhắc câu "Đói cho sạch, rách cho thơm" như một lời răn dạy về lòng tự trọng và khí khái.)

Anh ấy khí khái từ chối món quà không chính đáng.

Không chịu khuất, không chịu lụy người khác: Anh ta khí khái chẳng chịu nhận sự giúp đỡ ấy đâu.